Sytuacja rodzica wracającego po urlopie wychowawczym

BLOG » Sytuacja rodzica wracającego po urlopie wychowawczym

 Emilia Kalecka - Praktykant

 

Sytuacja rodzica wracającego po urlopie wychowawczym

 

 

Pracodawca ma obowiązek dopuścić pracownika do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego. Co więcej, dopuszczenie to nie ma dowolnego charakteru. Pracodawca bowiem powinien dopuścić pracownika do pracy na dotychczasowym stanowisku. Gdy z jakiś powodów nie ma takiej możliwości, można zaproponować stanowisko równorzędne lub inne odpowiadające kwalifikacjom zawodowym pracownika (art. 1864 KP). 

 

Ponadto istotne jest, że wynagrodzenie pracownika po powrocie z urlopu nie może być niższe od wynagrodzenia przysługującego temu pracownikowi na stanowisku zajmowanym przed urlopem. Warto zaznaczyć, że punktem odniesienia do prawidłowego obliczenia takiego wynagrodzenia nie jest wynagrodzenie pobierane przez pracownika przed urlopem (np. 2 lata temu), ale wynagrodzenie przysługujące aktualnie na tym stanowisku, z którego pracownik odszedł na urlop (wyr. SN z dn. 29.01.2008 r., II PK 143/07). Oczywistym jest bowiem, iż w trakcie przebywania danej osoby na urlopie wychowawczym wysokość płac mogła ulec zmianie.

 

O ewentualnej zmianie stanowiska pracownika na równorzędne lub inne odpowiadające kwalifikacjom zawodowym decyzje podejmuje pracodawca samodzielnie. Co więcej, taka zmiana nie wymaga wypowiedzenia przez pracodawcę dotychczasowych warunków pracy (wyr. SN z dn. 1.10.1984 r., I PRN 129/84). W powołanym przepisie bowiem (art. 1864 KP) zawarte jest – w granicach tam określonych – jednostronne uprawnienie pracodawcy do zmiany stanowiska zajmowanego przez pracownika przed urlopem wychowawczym i żadne wypowiedzenie zmieniające nie jest potrzebne.

 

Pomimo obowiązku pracodawcy polegającego na dopuszczeniu pracownika do pracy po powrocie z urlopu wychowawczego, większość doktryny i orzecznictwa stoi na stanowisku, że w sytuacji gdy pracodawca nie ma możliwości zaproponowania żadnego stanowiska (ani wykonywanego przed urlopem, ani równorzędnego, ani żadnego innego, które odpowiadałoby kwalifikacjom) może dokonać wypowiedzenia definitywnego (wyr. SN z dn. 3 listopada 1994 r., I PZN 77/94 oraz wyr. SN z dn. 21.10.2015 r., II PK 278/14).

 

Osobom powracającym do pracy po urlopie wychowawczym nie przysługuje więc ochrona przed wypowiedzeniem. Ochrona pracownicy przed wypowiedzeniem dotyczy okresu od dnia złożenia wniosku o urlop wychowawczy do dnia zakończenia tego urlopu, a więc wypowiedzenie może zostać wręczone nawet pierwszego dnia po powrocie do pracy.  Należy podkreślić jednak, że wypowiedzenie takie musi być uzasadnione (np. likwidacja zajmowanego przed urlopem stanowiska i brak możliwości powierzenia stanowiska równorzędnego lub innego odpowiadającego kwalifikacjom pracownika).

 

Stanowiska wyrażane w doktrynie i orzecznictwie nie są jednoznaczne co do faktu, czy wypowiedzenie po zakończeniu urlopu wychowawczego można wręczyć pracownikowi przed jego dopuszczeniem do pracy (co jest ważnym obowiązkiem pracodawcy), czy też po. W takich przypadkach zatem należy być ostrożnym. Jeżeli mamy możliwość wskazania konkretnej, prawdziwej i możliwej do udowodnienia w sądzie pracy przyczyny wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę, a także fakt braku zapewnienia stanowiska równorzędnego lub innego odpowiadającego kwalifikacjom nie budzi wątpliwości, można wręczyć wypowiedzenie. Jeżeli jednak okaże się, że istniała możliwość dopuszczenia pracownika do pracy na stanowisku równorzędnym lub innym odpowiadającym jej kwalifikacjom, pracownikowi przysługuje odwołanie do sądu pracy, które w takiej sytuacji będzie zasadne.

 

Ewentualnie po dopuszczeniu do pracy pracownika, który zakończuł urlop wychowawczy, pracodawca może w dowolnym momencie wręczyć wypowiedzenie, ponieważ taki pracownik nie jest już w żaden sposób chroniony (jednym wyjątkiem będzie sytuacja, gdy pracownik złoży wniosek o obniżenie wymiaru czasu pracy – wówczas będzie chroniony).